ABD'den İngiltere'ye seyahat yasağı kararı
15/03/2020
Bakan Koca duyurmuştu: Korona Danışma Hattı hizmet vermeye başladı
15/03/2020
Show all

Sabun Virüslere karşı Ne Kadar Etkili? Corona’ya karşı Neden Sabun Kullanmalı?

Sabun Virüslere karşı Ne Kadar Etkili? Corona’ya karşı Neden Sabun Kullanmalı?

Sabun Virüsleri Nasıl Yok eder?

 

Ne yazık ki geçmiş incelemeler, bir insanın  ortalama her 2-5 dakikada en az 1 defa yüzüne dokunduğunu gösteriyor. Dolayısıyla şayet virüs elinize ulaşacak olursa, yüzünüze ve solunum yollarınıza ulaşması işten bile değil.

 

Peki, sade suyla ellerimizi yıkamayı seçtik diyelim ki. Şanslıysanız, çalışacaktır! Fakat su, kimyasal olarak yalnızca deri ile virüs arasındaki hidrojen bağları ile rekabete girer. Virüs, son derece “yapışkan” bir yapıdır ve bundan dolayı su moleküllerine boyun eğmeyebilir. Bu amaçla yalnızca su yeterli değildir. Çünkü amaç, virüsü tutunduğu yüzeyden söküp atmaktır.

 

Sabunu Bu Kadar İyi Yapan Şey Ne?

Eğer sabunun neden  bu kadar iyi bir öldürücü ve arındırıcı bulunduğunu merak ediyorsanız, bir miktar moleküler-nanobilim öğrenmemiz gerekecek. Gelin bunu terimlerde çok çok boğulmadan, genelin anlayabileceği şekilde yapalım.

Virüsler aslında çarpıcı yapılardır; zira moleküler-nanobilim kimyanın buluştuğu noktadan “doğan” varlıklar olarak görülebilirler. Birçok virüsün 3 ana yapıtaşı vardır: RNA, protein ve yağlar.

Sabun molekülleri aynı vakitte başka kovalent olmayan bağlarla da kuvvetli bir rekabete girer. Bu bağlar virüsün proteinlerinin, RNA’sının ve yağlarının birbirine tutunabilmesini gerçekleştiren bağlardır. Sabun, virüsün yapıtaşlarını birbirine bağlayan yapıştırıcıyı efektif olarak sökmeye yarar. İşte buna bir de suyu eklediğinizi hayal edin: Harika bir sökücü ve çözücü!

Sabunlu su, işte burada olaya girer; zira kimyasal yapısı tamamıyla değişiktir. Sabun içerisinde amfilifiller adı verdiğimiz yağ-benzeri yapılar vardır. Bunlar, yapısal olarak virüsün zırhındaki yağlara çok benzerdir. İşte bu sabun molekülleri, virüsün tutunduğu yüzeyi geçer ve hatta virüsün direk  zırhındaki yapılar arasındaki bağlarla rekabete girer! Sabunun yaptığı, bu yağlı zarı çözerek virüsün darmadağın olmasıdır. Çoğunlukla buna “virüsün ölmesi” dense de virüsler cansız varlıklar oldukları amacıyla aslında “ölmezler”; yalnızca “dağılırlar” ya da “in-aktif duruma gelirler”. Sabun, aynı vakitte virüsün deriye tutunmasını gerçekleştiren kimyasal bağlarla da rekabete girer. Bunca rekabet etkileri altında kalan virüs, nihayetinde yüzeyden kopar ve dağılır. Virüsten kurtuldunuz, tebrikler! Virüsler, bulaştıkları konakların dışında yalnızca birkaç saat ila birkaç gün süresince varlıklarını sürdürebilirler; ardından kendiliğinden, tıpkı sabunun yaptığı gibi, dağılırlar.

 

Neden yıkarken ellerinizi Ovalamalısınız?

Derimiz son derece girintili çıkıntılı bir yapıya sahip ve bu amaçla yalnızca sabunlu suyu deri üstünden akıtmak yeterli olmayabilir. Derinizi iyice ovalamak, her türlü girinti-çıkıntıya sabunlu suyun erişmesini ve buralarda saklanabilen virüslerden kurtulmanızı sağlar.

 

Anti-bakteriyel, Dezenfektan ve Alkol-Bazlı Ürünler de İşe Yarıyor mu?

“Dezenfektan” ya da “anti-bakteriyel” ismi altında satılan alkol-bazlı mamullerin tüm hepsinde yüksek miktarda alkol yer alır (genellikle %60-80 arasında). Geri kalanı ise kimi vakit bir miktar izopropanol, fazlası ise su ve birazcık sabundur. Etanol ve başka alkoller virüsün malzemesiyle hidrojen bağları kurmakla kalmaz; ama aynı vakitte bir çözücü olarak vazife alırlar. Alkol, sudan daha lipofiliktir; yani yağlara tutunmaya daha meyillidir. Bu amaçla alkol, virüs içersindeki yağlı zırhı çözer ve virüsün başka supramoleküler etkileşimlerini de bozar.

 

 

Fakat bunun sağlanabilmesi amacıyla yüksek alkol seviyesine gereksiniminiz vardır; fazlası halde %60’ın üstünde bir miktar gerekir. Votka ve viski gibi alkollü içeceklerde fazlası vakit %40 seviyesinde etanol yer alır; bu amaçla virüsü çözüme ulaştırmak yönünden çok yararlı değillerdir.

Tüm antibakteriyel mamüllerde virüsten kurtulmanıza yardımcı olacak alkol ve bir miktar sabun yer alır; fakat aynı vakitte bakterileri de öldürmeyi gerçekleştiren triklosan gibi ek kimyasallar da vardır. Bu ek kimyasalların virüsler üstünde hiçbir etkileri yoktur.

Dezenfektanlar ya da evlerinizde kendinizin de yapabileceği alkol içerikli sıvılar, bezler ya da kremler (ve tabii ki sabun) hep benzer etkilere sahip kimyasallardır. Fakat bu dezenfektanlar, virüsler söz hususu bulunduğunda sabunun kendisi kadar etkili bir “öldürücü” değildir. Bu mamuller içerisinde tespit edilen alkol ve sabun haricindeki “anti bakteriyel ajanlar” virüsün yapısına hiçbir etkileri olmayan kimyasal maddelerdir. Virüsler bakteri olmadıkları amacıyla, anti bakteriyel (bakteri-öldürücü) kimyasallar da bunlara işlememektedir. Ayrıca içerdikleri katkı maddeleri elimizde yapışkan kalıntı bırakmakta ve bu ortam virüslerin daha iyi tutunmasına sebep olmakta!

Kolonya Virüsleri Öldürmek Konusunda İşe Yarar mı?

Alkol seviyesi %60’ın üstünde bulunduğu ürünler (ki kolonyalarda genellikle %80 oluyor) evet, öldürür. Fakat kolonya, suyun aksine vücudumuzdan “akarak” gitmez, “buharlaşarak” gider. Dolayısıyla ölü virüs parçaları derinizde kalır. Bu amaçla sabunlu su daha tercih edilir bir yöntemdir.

 

 

Hangi Sabunu Almak Gerekir?

Sabun, sabundur! Güvenilir bir markanın sabun mamülleri yeterli olacaktır. Sıvı temizlik gereçleri ile kalıp temizlik gereçleri arasında bir fark yoktur; ikisini de alabilirsiniz. Ürünler arasındaki fiyat farklarına çok aldanmayın: İki kent arasında lüks bir arabayla da seyahat edebilirsiniz, külüstür bir arabayla da; fakat şayet ki sürat sınırına uyuyorsanız, her iki vasıtayla da iki kent arasındaki uzaklığı aynı sürede kat edersiniz. Sabunlar amacıyla de hal budur: %90 pazarlama, %10 gerçek farklar…

 

Deterjan da Sabun Yerine Geçer mi?

 

İnsanlar amacıyla sabun ve deterjan değişik mamüller gibi gelse de (ve son derece değişik gözükseler de), kimyasal yönden bu ikisi birbirine çok benzerdir. Önemli olan, her ikisi içersinde de tespit edilen amfifillerdir (yani bir ucu suyu seven, başka ucu sudan uzak duran kimyasallar). Deterjan da, sabun da kirleri benzer şekilde söker. Dolayısıyla her ikisi de aynı vazifiyeti görecektir.

 

Fakat… Deterjanlar, makinalar içersinde çalışabilmeleri amacıyla üretilmiş kimyasallardır. Amaçları, genellikle çelik ya da başka metallerden imal edilen cisimleri yıkamaktır. Bu amaçla içlerinde sert kimyasallar bulunabilir ve bu da derinizi tahriş edebilir. Mümkün bulunduğunca sabunu tercih etmek daha mantıklı olacaktır.

Virüsler yönünden düşünülecek olursa fazlası anti bakteriyel ürün, pahalı bir sabundan fazlası değildir. Virüsleri yok etmek amacıyla sabun en iyisidir; fakat şayet sabuna erişiminiz yoksa ya da ellerinizi yıkayacak halde değilseniz alkollü bezler ve sıvılar da hiç yoktan iyidir.

(Visited 282 times, 1 visits today)

Yorum

%d bloggers like this: